Problemy z DMA

Czy zdarzyła się Wam sytuacja, w której prędkość odczytu danych z dysku twardego, cd-romu lub dvd-romu znacznie spada, a komputer podczas odczytu danych z płyt (np. CD) zawiesza się? Można tutaj dodać, że pełna płyta CD (zawierająca np. film) kopiuje się na dysk ok. 3 minuty... A co zrobić w przypadku gdy czas kopiowania będzie wynosił więcej niż 5 minut?

Tutaj właśnie powinien pojawić się temat DMA, czyli przesyłu danych pomiędzy nośnikami pamięci bez użycia procesora. W systemie Windows xp DMA jest domyślnie włączone, ale i tak często można napotkać różnego rodzaju problemy... Przykładowo: kłopoty z DMA mogą powstać, gdy mamy dwa dyski twarde, dwa napędy (np. CD i DVD) i do tego jeszcze używamy programów typu DAEMON Tools, czyli napędów wirtualnych.

Oto niektóre przyczyny 'utraty' DMA czyli spadku wydajności pracy danego urządzenia:

zbyt wiele urządzeń w systemie(np. 2 x HDD, 2 x CD-ROM, 4 x wirtualny DVD-ROM),
programy, które pozornie optymalizują system (odradzam stosowanie programów typu TWEAK, jeżeli działają one w pełni automatycznie np. kliknięcie w jeden przycisk optymalizuje cały system, gdyż tak naprawdę nie wiemy co się dzieje z systemem),
beztroska zabawa Menedżerem urządzeń,
samoistne błędy systemu ( jeżeli system odstawia nam takie numery to czas najwyższy pomyśleć o reinstalacji)

Jak przydzielić DMA do pożądanych napędów:

!!!Uwaga poniższe opisy będą miały sens jedynie w przypadku, gdy na podstawowym kontrolerze IDE będziemy mieć dyski twarde, a na drugim CD-ROMy

Sposób pierwszy: Uruchamiamy Menedżera urządzeń, Rozwijamy 'Kontrolery IDE ATA/ATAPI', sprawdzamy właściwości podstawowego i dodatkowego kanału IDE, we właściwościach przechodzimy na zakładkę 'Ustawienia zaawansowane', tryby transferów ustawiamy na 'DMA jeżeli dostępne'.

Sposób drugi (dość drastyczny, ale przydatny jeżeli nie zadziała sposób pierwszy bo system ma problemy z przydzielaniem DMA): Wspomniany już wcześniej pomocniczy kanał IDE usuwamy ze systemu (w ten sposób znikną nam CD-ROMy) i przy następnym uruchomieniu wszystko powinno wrócić do normy. Jeżeli to nie pomoże to zostawmy sobie w systemie tylko te urządzenia, które są nam naprawdę potrzebne (2 x HDD, 2 x CD-ROM - choć lepiej jak będzie jeden, 1 x dysk wirtualny w DAEMONie).

Jak podłączone powinny być urządzenia IDE do płyty głównej? Płyta główna wyposażona jest w dwa (tańsze modele w jeden) sloty IDE (inaczej ATA), pierwszy oznaczony jest IDE 0, a drugi IDE 1, ewentualnie 1 i 2 w zależności od BIOSu i płyty (niezależnie od tego pierwszy ma zawsze mniejszą liczbę). Pierwszy slot znajduje się zazwyczaj po prawej stronie (jeżeli mamy normalną stojącą obudowę), i to do niego powinniśmy podłączyć dyski - szybszy jako MASTER i wolniejszy jako SLAVE. Na drugim slocie napędy podłączamy tak samo: szybszy (np. nagrywarka DVD) jako MASTER i wolniejszy (np. nagrywarka CD) jako SLAVE. A oto co zrobić w przypadku, gdy mamy jeden dysk i jeden napęd: Dysk na pierwszy slot jako MASTER i napęd na drugi jako MASTER. Dyski powinny być zawsze na pierwszym slocie, chyba że posiadamy ich trzy albo cztery. Jeżeli trzy, to na drugim kanale dysk podłączamy jako MASTER, a napęd jako SLAVE. Jeżeli cztery (to chyba oczywiste) Najszybszy dysk na 1 slot jako MASTER, wolniejszy na 1 slot jako SLAVE, jeszcze wolniejszy na 2 slot jako MASTER , a najwolniejszy na 2 slot jako SLAVE.

Dyski twarde powinniśmy łączyć z płytą główną taśmą ATA-166 (40 pinową, 80 żyłową), nie powinno natomiast używać się taśmy ATA-66 (40 pinowa, 40 żyłowa). Starego typu taśm nie należy używać także przy nagrywarkach DVD, ale z powodzeniem można je zastosować przy starych dyskach i nagrywarkach CD. Obecnie trudno jest kupić starą ATAę, gdyż wyszła już z użycia. Nawet wtedy gdy posiadamy stary dysk twardy i napęd CD możemy do nich zastosować 80 żyłową ATAę.

Standard PATA (często używane określenie ATA, jako ParallelATA) już znika z rynku, a jego pozycję już na dobre przejęła SATA, która abstrahując od wszystkich wad i zalet ma zwyczajnie mniejsze wtyczki ;)

Dodam, że w Linuksie rzadkością są problemy z DMA, można oczywiście wyłączyć kanały tej szybkiej transmisji, ale standardowo są one aktywne. Należy pamiętać, że DMA jest podobne do IRQ czyli mamy ich ograniczoną ilość. Musimy więc myśleć i działać w granicach wyznaczonych przez nasz chipset.

Procek